Wat is de definitie van een meer?

Een meer is een door vaste land omgeven watervlakte, een plek waar water kan samenstromen en zich verzameld. In meren komen bijna altijd levende organismen voor en door deze rijkdom aan planten en dieren behoren dergelijke waterrijke gebieden tot de meest waardevolle gebieden op onze aarde.

In de meeste gevallen monden een aantal rivieren uit in een meer. Het meer wordt dan gevoed door het water uit de toestromende rivier. De meeste meren hebben ook uitstromende rivieren, maar dat geldt niet voor allemaal.

Zout- en zoet water meren

Er zijn zout- en zoet water meren. Een heel bekend voorbeeld van een zoutwater meer is de Dode Zee, het laagst gelegen meer ter wereld. Het zoutgehalte in de Dode zee is zelfs zo hoog, dat er geen planten of dieren in en om het meer kunnen leven. De Dode Zee kent wel microscopisch leven en er zijn bacteriën in te vinden.

Het overgrote deel van alle meren bestaat echter uit zoet water. De gehele aarde bestaat voor zo’n 70% uit water. Slechts 0.8% van al dit water is zoet water en dat is inclusief alle rivieren, gletsjers, et cetera. Toch biedt zoet water ruimte aan maar liefst 6% van al het leven op aarde.

Het ontstaan van meren

Tot ongeveer een eeuw geleden was men ervan overtuigd dat meren overblijfselen zijn van vroegere zeeën. Dit is inderdaad juist voor sommige meren. De Kaspische Zee, bijvoorbeeld, heeft zo’n 50 miljoen jaar geleden waarschijnlijk in verbinding gestaan met de Zwarte Zee. Ook wordt vermoed dat het Lagadomeer in Rusland een deel van de Oostzee is geweest. Maar zeker niet alle meren zijn overblijfselen van zeeën. Er zijn verschillende processen die tot de vorming van meren kunnen leiden.

Meren ontstaan door aardverschuivingen

Vaak ontstaan meren door aardverschuivingen, inzinkingen of uitdiepingen, zoals bijvoorbeeld zogenaamde slenkmeren. Door vervorming of barsten van aardlagen ontstaan sleuven die zich vullen met water. Tektonische meren zijn meestal zeer diep. Het Baikalmeer in Siberië is hier een goed voorbeeld van. Dit meer is met een maximale diepte van 1.642 meter het diepste meer van de wereld.

Meren ontstaan uit vulkaanuitbarstingen

Ook kunnen meren ontstaan uit kraterprocessen. Bij het uitbarsten van een vulkaan ontstaat een cirkelvormige verdieping die zich vult met regenwater. Dit worden zogenaamde vulkanische meren genoemd.

Meren door verschuivingen van gletsjers

Morenen of bergmeren ontstaan door verschuivingen van gletsjers. Gletsjers schuren gleuven in de bodem waar water zich kan verzamelen.

Kunstmatig aangelegde meren

Sommige meren zijn kunstmatig aangelegd, zoals het IJsselmeer in Nederland. Dit kan bijvoorbeeld worden gedaan om bij hoogwater te kunnen reguleren. Of voor watervoorziening, visteelt of bevloeiing van het land.