Er zijn boeken die je gewoon leest, en boeken die je niet meer vergeet. Welke boeken je gelezen moet hebben, hangt af van wat je zoekt: klassiekers die de tand des tijds hebben doorstaan, recente romans die iedereen leest, of Nederlandstalig werk dat literatuurexperts hoog waarderen. In dit artikel vind je een mix van tijdloze titels en moderne aanraders, verdeeld over verschillende categorieën.
Waarom sommige boeken een ‘must-read’ zijn
Niet elk boek verdient het label must-read. Maar sommige titels duiken keer op keer op in lijsten van critici, leraren en lezers. Dat is geen toeval. Deze boeken raken iets universeels: een gevoel, een vraag over de samenleving, of een verhaal dat zo goed geschreven is dat het indruk maakt, ongeacht wanneer je het leest.
Lijsten als die van EF, Knack en Trouw worden samengesteld door literatuurexperts en critici. Ze kijken naar literaire kwaliteit, maatschappelijke relevantie en leeservaring. Dat maakt zulke lijsten een goed startpunt als je wilt weten waar je moet beginnen.
Klassiekers die je een keer gelezen moet hebben
Een aantal boeken wordt al tientallen jaren breed aanbevolen. Ze zijn geschreven in een andere tijd, maar de thema’s zijn vandaag nog steeds herkenbaar.
- 1984 van George Orwell: een roman over een totalitaire staat waar de overheid alles controleert. In tijden van nepnieuws en surveillance voelt dit boek aktueler dan ooit.
- To Kill a Mockingbird van Harper Lee: een verhaal over racisme en rechtvaardigheid in het Amerikaanse zuiden, verteld door de ogen van een kind. Krachtig en toegankelijk.
- The Catcher in the Rye van J.D. Salinger: een jonge tiener die de hypocrisie van de volwassen wereld niet kan verdragen. Een boek dat generaties lang jongeren aansprak.
Dit soort klassiekers geeft je een bredere blik op de wereld en op de literatuurgeschiedenis. Ze zijn ook een goed gespreksonderwerp, omdat zo veel mensen ze kennen.
Nederlandstalige boeken die je absoluut moet kennen
Knack vroeg aan meer dan zeventig literatuurexperts welke Nederlandstalige boeken van de eenentwintigste eeuw je absoluut gelezen moet hebben. Dat leverde een top vijftig op van romans en non-fictie die door schrijvers, critici en andere kenners worden gewaardeerd.
Nederlandstalige literatuur wordt vaak onderschat, maar er zijn titels die in dezelfde adem worden genoemd als internationale bestsellers. De lijst van Knack bewijst dat er ook in het Nederlands uitstekende, literair sterke boeken worden geschreven die de moeite waard zijn om te lezen.
Als je niet weet waar je moet beginnen met Nederlandstalige literatuur, is zo’n expertenlijst een prima houvast. Je kiest gewoon een titel die je aanspreekt en gaat daarmee aan de slag.
Welke boeken moet je gelezen hebben uit 2025?
Ook recente boeken verdienen een plek op je leeslijst. Trouw publiceerde in december 2025 een lijst van vijfentwintig boeken die de redactie dat jaar het meest bijbleven. Vier titels werden daarin uitgelicht als absolute aanraders:
- Tandenjager
- Dievenland
- Beladen Huis
- Tot alles in beweging komt
Trouw selecteerde deze titels omdat ze volgens de recensenten tot de mooiste, meeslependste en meest ontroerende romans en non-fictieboeken van het jaar behoren. Wil je weten wat er op dit moment leeft in de literatuur, dan is de jaarlijkse lijst van een kwaliteitskrant als Trouw een goed startpunt.
Hoe kies je de juiste boeken voor jezelf?
Geen enkele lijst is perfect voor iedereen. Wat voor de één een meesterwerk is, legt de ander na tien pagina’s weg. Toch zijn er een paar handige manieren om te kiezen:
- Kijk welk genre je aanspreekt: roman, non-fictie, thriller, literaire fictie of historische verhalen.
- Gebruik aanbevelingen van mensen met wie je al eerder een boektip hebt uitgewisseld.
- Begin met een korter boek als je even niet gewend bent aan lezen. Zo bouw je het ritme op.
- Lees de flaptekst en de eerste pagina voordat je een boek koopt of leent. Dat geeft al een goed gevoel of het bij je past.
- Raadpleeg lijsten van literatuurexperts, maar gebruik ze als inspiratie, niet als verplichting.
Lees op je eigen tempo en met plezier
Een boek dat je moet lezen voelt anders dan een boek dat je wilt lezen. De beste aanpak is om te beginnen met titels die je nieuwsgierig maken, en van daaruit verder te ontdekken. Literatuur is geen examen. Of je nu kiest voor een hedendaagse roman, een klassieker of een Nederlandstalig debuut: als je het met plezier leest, is het de goede keuze.
Maak gerust een eigen leeslijst en vink titels af als je ze uit hebt. Dat geeft voldoening én helpt je bijhouden wat je al gelezen hebt.
Veelgestelde vragen
Welke boeken staan op de lijst van Trouw voor 2025?
Trouw publiceerde in december 2025 een lijst van vijfentwintig aanbevolen boeken. Vier titels werden speciaal uitgelicht: Tandenjager, Dievenland, Beladen Huis en Tot alles in beweging komt. De redactie koos deze boeken omdat ze volgens de recensenten de meest ontroerende en meeslependste leeservaringen van het jaar boden.
Hoeveel Nederlandstalige boeken zijn er door experts aanbevolen?
Knack vroeg aan meer dan zeventig literatuurexperts welke Nederlandstalige boeken van deze eeuw je absoluut gelezen moet hebben. Dat leidde tot een lijst van vijftig titels, samengesteld door schrijvers, critici en andere kenners.
Zijn klassiekers nog steeds lezenswaardig?
Klassiekers zoals 1984 van George Orwell en To Kill a Mockingbird van Harper Lee zijn nog steeds lezenswaardig. Ze behandelen thema’s zoals macht, vrijheid en rechtvaardigheid die vandaag de dag net zo relevant zijn als toen ze werden geschreven. Bovendien geven ze inzicht in de literaire geschiedenis.
Waar vind ik betrouwbare leeslijsten?
Betrouwbare leeslijsten vind je bij kwaliteitskranten zoals Trouw, bij tijdschriften zoals Knack, en bij organisaties die zich richten op literatuur. Zulke lijsten worden samengesteld door mensen die dagelijks met boeken werken, wat ze een goed startpunt maakt als je niet weet wat je moet kiezen.
