De neushoorn is een van de meest indrukwekkende dieren op aarde, en er valt veel meer over te leren dan je misschien denkt. Zo zijn neushoorns geen agressieve jagers, maar planteters die ondanks hun gewicht verrassend snel kunnen rennen. Hieronder vind je de meest opvallende neushoorn weetjes op een rij.
Vijf soorten, allemaal bedreigd
Er bestaan vijf verschillende soorten neushoorns: de witte neushoorn, de zwarte neushoorn, de Indische neushoorn, de Javaanse neushoorn en de Sumatraanse neushoorn. Ze leven verspreid over Afrika en Azië. Alle vijf de soorten staan op de lijst van bedreigde of ernstig bedreigde dieren. De Javaanse en Sumatraanse neushoorn zijn zeldzaam tot het uiterste: van de Javaanse neushoorn leven er naar schatting nog maar enkele tientallen in het wild.
De namen “witte” en “zwarte” neushoorn zijn overigens misleidend. Beide soorten zijn grijs. De namen zijn waarschijnlijk ontstaan door een vertaalfout van het Afrikaanse woord “wyd”, wat “breed” betekent en verwees naar de brede, platte bovenste lip van de witte neushoorn.
Neushoorn weetjes over gewicht en snelheid
Neushoorns zijn zwaar, maar niet allemaal even zwaar. De Sumatraanse neushoorn is de kleinste soort en weegt toch al snel meer dan 600 kilogram, vergelijkbaar met een gemiddelde koe. De witte neushoorn is de grootste landsoort na de olifant en kan meer dan 2.000 kilogram wegen.
Ondanks dat enorme gewicht kunnen neushoorns hard lopen. Een witte neushoorn haalt makkelijk 40 kilometer per uur, en sommige soorten pieken zelfs rond de 50 kilometer per uur. Ze zijn dus lang niet zo traag als hun bouw doet vermoeden.
Die hoorn is geen bot, maar haar
De hoorn van een neushoorn lijkt op been, maar is dat niet. Hij bestaat uit keratine, hetzelfde materiaal als menselijke nagels en haar. Er zit dus geen bot in, geen bloedvaten en geen zenuwen. Toch is de hoorn keihard en kan hij meters lang worden. Bij de witte neushoorn zijn gevallen bekend waarbij de hoorn meer dan 1,5 meter lang was.
Juist door die hoorn wordt de neushoorn zwaar gestroopt. In bepaalde culturen, vooral in delen van Azië, wordt de hoorn gezien als geneeskrachtig, maar wetenschappelijk bewijs daarvoor ontbreekt volledig. Stroperij is de grootste bedreiging voor de soort.
Ze leven grotendeels solitair
Neushoorns zijn echte eenlingen. Ze leven het grootste deel van hun leven alleen, behalve moeders met hun jong. Mannetjes en vrouwtjes komen alleen samen om te paren. Daarna gaat elk zijn eigen weg. Een jong blijft gemiddeld twee tot drie jaar bij zijn moeder voordat het op zichzelf gaat.
Ze communiceren via geursporen. Ze laten uitwerpselen en urine achter op vaste plekken in hun territorium, zodat andere neushoorns weten wie er langsgeweest is. Zo houden ze contact zonder elkaar te hoeven zien.
Neushoorns en vogels: een bijzondere combinatie
Als je foto’s van neushoorns bekijkt, zie je vaak kleine vogels op hun rug zitten. Dat zijn koevogels (of ossenpikhouwers). Deze vogels eten teken en parasieten van de huid van de neushoorn. De neushoorn is er goed mee af: minder last van parasieten. De vogel heeft een makkelijke maaltijd. Dit soort samenwerking, waarbij beide partijen er iets aan hebben, heet symbiose.
De vogels waarschuwen de neushoorn ook als er gevaar nadert. Neushoorns hebben namelijk een slecht gezichtsvermogen, maar een uitstekend gehoor en reukvermogen. De combinatie met de vogels maakt ze een stuk alerter op hun omgeving.
Een neushoorn zwemt graag
Neushoorns zijn goede zwemmers. Ze gaan graag het water in om af te koelen en om modder te gebruiken als bescherming tegen de zon en insecten. Modder droogt op als een natuurlijke laag op hun huid en houdt steekvliegen en andere insecten op afstand. Waterplassen en modderbaden zijn voor neushoorns dan ook geen luxe maar een dagelijkse behoefte.
Hoe oud worden neushoorns?
In het wild worden neushoorns gemiddeld 35 tot 50 jaar oud, afhankelijk van de soort en de omstandigheden. In gevangenschap, waar ze beschermd zijn tegen stroperij en voedsel gegarandeerd is, kunnen ze soms iets ouder worden. Een vrouwtje kan gedurende haar leven maar een beperkt aantal jongen krijgen: de draagtijd is lang (zo’n 15 tot 18 maanden) en ze krijgen doorgaans één jong per keer.
Dat maakt het des te moeilijker om de populatie te laten groeien. Als er meer neushoorns worden gedood dan er geboren worden, krimpt de populatie snel. Precies dat is de afgelopen decennia op veel plekken gebeurd.
Neushoorns zijn dus veel meer dan het grote grijze dier met een hoorn dat je misschien voor ogen hebt. Van hun verrassende snelheid tot hun unieke hoorn van keratine en hun dagelijkse modderbaden: elk feit maakt dit dier een stuk bijzonderder. Wie meer wil weten over de bescherming van de neushoorn, kan terecht bij organisaties als WWF, die zich wereldwijd inzetten om de overgebleven populaties te beschermen.