Bordspellen komen in tientallen soorten, van klassieke dobbelsteenspellen tot complexe strategiegames met uren speeltijd. De belangrijkste soorten bordspellen zijn: strategiespellen, co-operatieve spellen, kaartspellen, deck builders, worker placement-spellen, party games en klassieke familiespellen. Welk type bij jou past, hangt af van hoeveel tijd je hebt, met wie je speelt en hoe competitief je bent.
Klassieke familiespellen
Dit zijn de spellen die de meeste mensen al kennen: Monopoly, Mens erger je niet, Scrabble en Ganzenbord. Ze zijn eenvoudig te leren, werken goed voor groepen met gemengde leeftijden en vereisen weinig voorbereiding. Het nadeel is dat ze weinig strategische diepgang bieden voor ervaren spelers. Toch zijn ze een goede startpunt als je net begint met bordspellen of speelt met jonge kinderen.
Strategiespellen
Bij strategiespellen draait alles om planning en slimme keuzes. Bekende voorbeelden zijn Catan, Carcassonne en Ticket to Ride. Je bouwt iets op tijdens het spel, concurreert met andere spelers en probeert punten of middelen slimmer te verzamelen dan de rest. Deze spellen hebben een duidelijke leerperiode, maar geven veel voldoening als je de regels eenmaal begrijpt. Speeltijd ligt vaak tussen de 45 minuten en 2 uur.
Co-operatieve spellen
In een co-operatief spel spelen alle spelers samen tegen het spel zelf. Je wint of verliest als groep. Pandemic is het bekendste voorbeeld: samen probeer je uitbraken van ziektes te stoppen voordat de wereld vergaat. Dit type is ideaal als je geen zin hebt in onderlinge competitie, of als één speler duidelijk sterker is dan de rest. Het risico is wel dat de sterkste speler het spel gaat domineren en anderen minder invloed voelen.
Party games
Party games zijn bedoeld voor grotere groepen en leggen de nadruk op lachen en meedoen, niet op winnen. Denk aan Exploding Kittens, Dixit of Codenames. Regels zijn simpel, rondes gaan snel en ook mensen die normaal niet spelen doen makkelijk mee. Ze werken het best met vijf spelers of meer en zijn minder geschikt als je een uitdagende spelervaring zoekt.
Deck builders
Bij een deck builder begin je met een kleine, zwakke set kaarten. Tijdens het spel koop je betere kaarten en bouw je zo een steeds sterker persoonlijk kaartdek op. Dominion is het spel dat dit genre populair maakte. De uitdaging zit in het slim combineren van kaarten en het herkennen van krachtige combinaties. Deck builders zijn wat abstracter dan andere genres, maar bieden veel herspeelbaarheid omdat elk potje anders verloopt.
Worker placement-spellen
In een worker placement-spel zet je elke ronde een of meer pionnen (je “workers”) op bepaalde plekken op het bord. Die plek geeft je grondstoffen, punten of andere voordelen, maar ook andere spelers mogen er dan niet meer terecht. Het gaat dus om slim inzetten en je tegenstanders voor zijn. Agricola en Viticulture zijn populaire voorbeelden. Dit type spreekt mensen aan die van plannen en optimaliseren houden.
Engine building-spellen
Engine building is een mechanic die in veel genres voorkomt: je bouwt tijdens het spel een eigen “machine” op van kaarten, tegels of fiches die steeds efficiënter punten of middelen oplevert. Wingspan is een goed voorbeeld: vogels die je speelt geven voordelen die andere vogels nog sterker maken. Hoe langer het spel duurt, hoe sneller je motor draait. Dit type is minder geschikt als je snel resultaat wilt zien, maar beloont geduld en vooruitdenken.
Roll and write-spellen
Bij roll and write gooi je dobbelstenen en schrijf of streep je iets in op een scoreblad. Yahtzee is de klassieker, maar moderne varianten zoals Clever of Railroad Ink zijn een stuk gevarieerder. Iedereen speelt tegelijk, dus er is nauwelijks wachttijd. Spellen in dit genre zijn relatief goedkoop, compact en makkelijk mee te nemen op reis.
Soorten bordspellen voor twee spelers
Niet alle bordspellen werken goed met twee spelers. Party games vallen dan af, en veel worker placement-spellen spelen het best met drie of meer. Voor duo’s zijn abstracte strategiespellen als Schaken, Hive of Jaipur goede keuzes. Ook veel deck builders en engine building-spellen werken prima met twee spelers, en steeds meer nieuwe spellen zijn specifiek ontworpen voor twee.
Veelgestelde vragen over soorten bordspellen
Welk type bordspel is het beste voor beginners?
Familiespellen en eenvoudige strategiespellen zoals Ticket to Ride of Carcassonne zijn een goede start. Ze hebben begrijpelijke regels maar bieden toch meer dan een klassiek ganzenbord.
Wat is het verschil tussen een deck builder en een kaartspel?
Een gewoon kaartspel geeft je een vaste hand kaarten. Bij een deck builder bouw je zelf je kaartdek op tijdens het spel. Dat maakt deck builders strategisch dieper, maar ook wat complexer om te leren.
Zijn co-operatieve spellen geschikt voor kinderen?
Ja, zeker jongere kinderen spelen prettig in een co-operatief spel, omdat niemand “verliest” of buiten de boot valt. Er zijn speciale co-operatieve spellen voor kinderen vanaf vier of vijf jaar.
Hoe lang duurt een gemiddeld bordspel?
Dat verschilt sterk per type. Party games duren vaak 20 tot 45 minuten. Strategiespellen zitten gemiddeld tussen de 60 en 120 minuten. Zware strategiespellen (ook wel “heavy games” genoemd) kunnen vier uur of langer duren.
De keuze voor een type bordspel hangt uiteindelijk af van je groep en de sfeer van de avond. Wil je relaxt lachen, kies een party game. Zoek je uitdaging en diepgang, ga dan voor engine building of worker placement. Begin je net, dan is een eenvoudig strategiespel een prettige tussenvorm die je meteen in de wereld van moderne bordspellen trekt.