De okapi is een van de meest bijzondere dieren ter wereld, en dat is geen overdrijving. Dit zoogdier ziet eruit als een kruising tussen een zebra en een paard, maar is in werkelijkheid de enige nog levende verwant van de giraf. Hieronder vind je de interessantste okapi weetjes op een rij.
De okapi lijkt op een zebra, maar is familie van de giraf
Het meest opvallende aan de okapi zijn de zwart-witte strepen op de achterpoten en het achterlijf. Die strepen doen sterk denken aan een zebra, maar de okapi en de zebra zijn helemaal geen familie. De okapi behoort tot de familie Giraffidae, samen met de giraf. Het zijn zelfs elkaars enige nog levende familieleden.
Toch zijn er grote verschillen. Een okapi is een stuk kleiner dan een giraf. Waar een giraf tot wel 5 à 6 meter hoog kan worden, heeft een okapi een schouderhoogte van ongeveer 1,5 meter. Het gewicht ligt doorgaans tussen de 200 en 350 kilogram.
Okapi weetjes over die opvallende blauwe tong
Net als de giraf heeft de okapi een opvallend lange, blauwe tong. Die tong kan zo’n 30 tot 45 centimeter lang worden. De okapi gebruikt hem om bladeren van takken te stropen, maar ook om zijn eigen oogleden en oren schoon te likken. De donkere, blauwpaarse kleur komt door een hoge concentratie melanine, dezelfde stof die zorgt voor pigment in huid en haar. Dat beschermt de tong waarschijnlijk tegen verbranding door de zon.
Hoorntjes, maar alleen bij mannetjes
Een ander overeenkomst met de giraf: de okapi heeft hoorntjes. Die heten ossicones en zijn bij de giraf al bekend, maar ook het mannetje van de okapi heeft ze. Ze zijn bedekt met huid en bont, en worden bij volwassen mannetjes zo’n 15 centimeter lang. Vrouwtjes hebben geen hoorntjes, maar wel een kleine verhevenheid op dezelfde plek.
Lange tijd onbekend bij de westerse wetenschap
De okapi was bij de lokale bevolking in het Congolees regenwoud al lang bekend, maar werd door westerse wetenschappers pas in 1901 officieel beschreven. Tot die tijd gingen er geruchten over een “Afrikaans eenhoorn” of mysterieus bosdier. Het dier leeft zo goed verborgen in het dichte regenwoud van de Democratische Republiek Congo dat het decennialang aan de aandacht ontsnapte.
Een solitair dier in het oerwoud
Okapi’s leven solitair en zijn erg schuw. Ze komen alleen samen tijdens de paarperiode. In het wild leven ze uitsluitend in het regenwoud van de Democratische Republiek Congo, met name in het Ituri-woud. Ze zijn goed gecamoufleerd door hun bruinrode vacht en de gestreepte achterkant, waardoor ze in het bos goed opgaan in het licht-donker patroon van het bladerdak.
Okapi’s communiceren met zachte geluiden die mensen nauwelijks kunnen horen, waaronder infrasound: geluidsfrequenties die te laag zijn voor het menselijk oor. Zo kunnen ze contact houden zonder roofdieren te waarschuwen.
Bedreigd door ontbossing en stroperij
De okapi staat op de Rode Lijst van de IUCN als bedreigd. De populatie staat onder druk door ontbossing, illegale jacht en politieke instabiliteit in de regio. Exacte aantallen zijn lastig te geven omdat de dieren zo verborgen leven, maar schattingen spreken van naar schatting rond de 10.000 tot 35.000 dieren in het wild (schatting 2024). In dierentuinen wereldwijd worden okapi’s gehouden als onderdeel van fokprogramma’s om de soort te beschermen.
Feiten over de okapi op een rij
- Familie van de giraf, niet van de zebra
- Schouderhoogte: circa 1,5 meter
- Tong: 30 tot 45 centimeter lang en blauwpaars van kleur
- Alleen mannetjes hebben hoorntjes (ossicones)
- Leeft uitsluitend in het regenwoud van de Democratische Republiek Congo
- Pas in 1901 officieel beschreven door westerse wetenschap
- Communiceert via infrasound
- Status: bedreigd volgens de IUCN
De okapi is dus veel meer dan een gestreept exotisch dier. Het is een levend bewijs dat de natuur verrassingen heeft die we nog nauwelijks begrijpen. Van die bijzondere blauwe tong tot de geheimzinnige manier van communiceren: elk weetje over de okapi maakt duidelijk waarom dit dier zoveel indruk maakt op iedereen die er meer over leert.